Zaufanie z odroczonym terminem płatności. Między branżami 96,5 tys. zł różnicy

Limit kupiecki określa maksymalną rekomendowaną kwotę sprzedaży towarów lub usług z odroczonym terminem płatności. Przy jego wyznaczaniu znaczenie ma m.in. wiarygodność płatnicza przedsiębiorstwa. Analiza Wiarygodności Płatniczej (AWP) ocenia zdolność firmy do terminowego regulowania zobowiązań i przypisuje jej jedną z kategorii od A (najwyższa) do H (najniższa). Jest jednym z elementów branych pod uwagę przy ustalaniu limitu, ale nie jedynym. Dlatego wysoki udział firm z najlepszymi kategoriami AWP w danej branży nie musi oznaczać, że właśnie w niej średni limit kupiecki będzie najwyższy. W całej populacji polskich firm 85,3 proc. przedsiębiorstw znajduje się w kategoriach A-C, 8,7 proc. w D-E, a 6 proc. w F-H.

Limity kupieckie na mapie Polski

Średni limit kupiecki dla firm w Polsce wynosi 38 tys. zł. Ale to, gdzie przedsiębiorstwo ma duże znaczenie. Najwyższą średnią wartość wyznaczono na Mazowszu – 43,9 tys. zł. Za nim są Wielkopolska i Śląsk, gdzie jest to po 40,7 tys. zł, oraz Opolszczyzna z wynikiem 39,7 tys. zł.

Na drugim końcu mapy znalazła się Lubelszczyzna – tam średni limit kupiecki wynosi 31 tys. zł. Niewiele więcej przypada na Warmię i Mazury – 31,5 tys. zł – oraz województwo zachodniopomorskie – 32,6 tys. zł. Zatem różnica w zaufaniu wyrażonym w złotówkach między województwem o najwyższym i najniższym limicie kupieckim wynosi blisko 13 tys. zł.



Hurt i przemysł z najwyższym limitem

Jeszcze większe różnice w zaufaniu widać między branżami. Najwyższy średni limit kupiecki przypada na handel hurtowy – 116,3 tys. zł. Niewiele mniej, bo 93,8 tys. zł, wynosi w przemyśle. Potem kwoty mocno spadają. Trzeci w zestawieniu handel detaliczny ma już średni limit na poziomie 35,4 tys. zł.
Hurt i przemysł nie mają jednak najwyższego udziału firm w najlepszych kategoriach wiarygodności płatniczej. W hurcie do A-C należy 67,9 proc. przedsiębiorstw, a w przemyśle 68,8 proc. To wyraźnie mniej niż w całej populacji polskich firm, gdzie udział ten wynosi 85,3 proc. Z kolei kategorie F-H ma 13,5 proc. firm hurtowych i 13,8 proc. przemysłowych, przy 6 proc. dla ogółu przedsiębiorstw.



Wysoka wiarygodność, niższe limity

Dobrze widać to na przykładzie informacji i komunikacji oraz finansów i ubezpieczeń. To właśnie w tych branżach udział przedsiębiorstw w kategoriach A-C jest najwyższy spośród ośmiu analizowanych sektorów. W informacji i komunikacji wynosi 87,6 proc., a w finansach i ubezpieczeniach 84,8 proc. Jednocześnie firmy z kategoriami F-H stanowią w nich odpowiednio tylko 5 proc. i 5,9 proc.
Średnie limity kupieckie są jednak znacznie niższe niż w hurcie czy przemyśle. W finansach i ubezpieczeniach wynoszą 31,3 tys. zł, a w informacji i komunikacji 27,9 tys. zł. Dla porównania w hurcie, gdzie udział przedsiębiorstw z kategoriami A-C jest znacznie niższy, średni limit przekracza 116 tys. zł. To właśnie jeden z przykładów, dlaczego sama średnia dla branży nie wystarcza do oceny konkretnego kontrahenta.



Co czwarta firma z niską kategorią

Zupełnie inny obraz wyłania się z danych dotyczących HoReCa i transportu. To w tych dwóch sektorach udział firm w kategoriach A-C jest najniższy – wynosi 39,6 proc. w HoReCa i 44,3 proc. w transporcie. Jednocześnie niemal co czwarte przedsiębiorstwo w obu branżach znajduje się w kategoriach F-H – odpowiednio 23,6 proc. i 23,4 proc. To najwyższe odsetki spośród ośmiu analizowanych sektorów.
W przypadku HoReCa towarzyszy temu również najniższy średni limit kupiecki – 19,8 tys. zł. Transport wygląda pod tym względem inaczej. Przy niemal identycznym udziale firm w kategoriach F-H jego średni limit wynosi 33,7 tys. zł i jest zbliżony do handlu detalicznego oraz budownictwa.

Inna skala dla spółek, inna dla JDG

Na wysokość limitów warto spojrzeć jeszcze z jednej perspektywy – formy prowadzenia działalności. Tu jednak proste porównanie kwot mogłoby prowadzić do błędnych wniosków. Dla firm, w przypadku których dostępne są sprawozdania finansowe (spółki prawa handlowego), stosowany model pozwala na wyznaczenie limitu do 3 mln zł. W modelu niewykorzystującym sprawozdań finansowych (JDG) maksymalna wartość to 50 tys. zł. Wyniki obu grup trzeba więc rozpatrywać osobno.

Wśród spółek najwyższe średnie limity mają firmy przemysłowe – 699,7 tys. zł – oraz działające w handlu hurtowym – 598,4 tys. zł. Trzeci jest handel detaliczny z kwotą 349,5 tys. zł. Najniżej plasują się budownictwo – 288,5 tys. zł i HoReCa – 168,7 tys. zł.

W przypadku jednoosobowych działalności gospodarczych rozpiętość jest znacznie mniejsza. Najwyższy średni limit ponownie przypada na przemysł – 22,8 tys. zł. W handlu hurtowym jest to 21 tys. zł, a detalicznym 20,4 tys. zł. Najmniejsze kwoty dotyczą HoReCa oraz informacji i komunikacji – po 9,4 tys. zł.

Bezpieczny limit to nie wszystko

Limit kupiecki pomaga określić skalę ryzyka w relacji z kontrahentem, ale jest tylko jednym z elementów bezpiecznej sprzedaży. Równie ważne jest to, co dzieje się już po wystawieniu faktury – zwłaszcza gdy firma musi na bieżąco finansować swoją działalność, zanim należność wpłynie na konto.