RNP – jak sprawdzić zaległości podatkowe i publicznoprawne kontrahenta?

Czym jest Rejestr Należności Publicznoprawnych (RNP)?

Rejestr Należności Publicznoprawnych, w skrócie RNP, jest rejestrem prowadzonym w systemie teleinformatycznym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Gromadzi informacje o należnościach pieniężnych podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego.
W praktyce RNP odpowiada na konkretne pytanie: czy wobec wskazanego podmiotu ujawniono określone prawem zaległości publicznoprawne? Nie jest natomiast kompletnym zestawieniem wszystkich zobowiązań firmy. Brak wpisu w RNP nie oznacza automatycznie, że przedsiębiorstwo nie ma żadnych długów, opóźnień płatniczych ani problemów kredytowych.

Jakie należności trafiają do RNP?

Do rejestru mogą trafić należności, które podlegają egzekucji administracyjnej i wynikają m.in. z ostatecznej decyzji lub postanowienia, prawomocnego orzeczenia albo mandatu, dokumentu wskazanego w ustawie bądź bezpośrednio z przepisu prawa. Mogą to być w szczególności:

• zaległości podatkowe firmy,
• należności celne,
• mandaty i grzywny podlegające egzekucji administracyjnej,
• kary administracyjne,
• wybrane należności jednostek samorządu terytorialnego – jeśli właściwy organ samorządu wyraził zgodę na przekazywanie danego rodzaju należności do rejestru.

Kiedy firma trafia do RNP?

Dane są ujawniane w RNP, gdy łączna kwota należności pieniężnych wraz z odsetkami wynosi nie mniej niż 5 000 zł. Oznacza to, że próg zostaje osiągnięty już przy kwocie równej 5 000 zł – nie dopiero po jej przekroczeniu.

Co do zasady przed wprowadzeniem danych wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. Dane mogą zostać wprowadzone nie wcześniej niż po upływie 30 dni od doręczenia zawiadomienia. Zawiadomienie może być zawarte w upomnieniu albo doręczone razem z nim.

Przepisy przewidują również sytuacje wpływające na widoczność danych. Przykładowo skarga do sądu administracyjnego na określone ostateczne rozstrzygnięcie może wstrzymać wprowadzenie danych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Dlatego sam wpis należy interpretować wraz z informacjami o sporze, sprzeciwie, odroczeniu płatności, ratach, restrukturyzacji lub upadłości.

Jakie dane zawiera RNP?

Zakres informacji zależy od rodzaju zobowiązanego. W przypadku firmy mogą to być dane identyfikacyjne, takie jak nazwa, NIP lub REGON, a także informacje o wierzycielu i należności. W wyniku sprawdzenia można uzyskać m.in.:

• dane identyfikujące dłużnika,
• oznaczenie wierzyciela – urzędu skarbowego lub jednostki samorządu terytorialnego,
• łączną kwotę należności wraz z odsetkami,
• rodzaj i podstawę prawną należności,
• informacje o odroczeniu terminu, rozłożeniu spłaty na raty, postępowaniu upadłościowym lub restrukturyzacyjnym,
• informację o wniesieniu sprzeciwu albo o postępowaniu dotyczącym należności.

Wierzyciel ma obowiązek niezwłocznie zaktualizować albo wykreślić dane, nie później niż w ciągu 7 dni od uzyskania informacji o okoliczności uzasadniającej zmianę lub usunięcie wpisu.

Czy RNP jest publiczny i kto może go sprawdzić?

RNP ma charakter publiczny, ale nie oznacza to anonimowego, nieograniczonego przeglądania danych. Dostęp odbywa się w określony prawem sposób, obecnie m.in. za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym. Dane przedsiębiorcy można wyszukać po właściwym identyfikatorze, np. NIP. W przypadku osoby fizycznej nieprowadzącej działalności zainteresowany podmiot musi oświadczyć, że posiada ważne upoważnienie tej osoby; takie upoważnienie jest ważne nie dłużej niż 60 dni.

Ustawa przewiduje także szczególne zasady dostępu dla wskazanych instytucji, w tym biur informacji gospodarczej. Dzięki temu KRD BIG S.A. może udostępniać dane z RNP w ramach Raportu Rozszerzonego, łącząc je z innymi informacjami przydatnymi podczas oceny kontrahenta.

Dlaczego sprawdzenie RNP jest ważne?

Firma może terminowo regulować zobowiązania wobec kontrahentów, a jednocześnie mieć zaległości podatkowe lub administracyjne. Taki wpis może sygnalizować problemy z płynnością finansową, które w przyszłości przełożą się na opóźnienia płatności. Dlatego sprawdzenie RNP przed podpisaniem umowy pozwala wcześniej wykryć ryzyko współpracy.

Dlaczego samo sprawdzenie RNP nie zawsze wystarcza?

RNP pokazuje wyłącznie określone należności publicznoprawne. Nie zawiera pełnego obrazu zobowiązań wobec dostawców, leasingodawców, operatorów telekomunikacyjnych czy instytucji finansowych. Brak wpisu w RNP nie jest więc potwierdzeniem, że kontrahent terminowo reguluje wszystkie płatności.

Pełniejsza ocena ryzyka wymaga połączenia kilku źródeł. Każde z nich odpowiada na inne pytanie biznesowe. RNP, BIK i BIG nie są zamiennikami. Każde źródło opisuje inny fragment ryzyka. Przewagą Raportu Rozszerzonego KRD nie jest samo sprawdzenie RNP, lecz osadzenie wyniku w szerszym obrazie kontrahenta. Dzięki temu łatwiej przełożyć dane na decyzję: współpracować, zmienić warunki czy zrezygnować z transakcji.

SMS o wpisie do rejestru – zachowaj ostrożność

Sam komunikat SMS o rzekomym wpisie do RNP, KRD lub innego rejestru nie jest dowodem istnienia długu. Nie korzystaj z linku podanego w podejrzanej wiadomości i nie przekazuj danych osobowych ani danych karty. Wejdź samodzielnie na oficjalną stronę instytucji lub skontaktuj się z nią znanym kanałem. Szczegółową instrukcję opisujemy w osobnym artykule: „Komunikat SMS o wpisie do rejestru dłużników – jak sprawdzić, czy jest prawdziwy?”.

Sprawdź kontrahenta szerzej niż w jednym rejestrze

Dobra decyzja biznesowa nie opiera się na jednym sygnale. Raport Rozszerzony KRD BIG S.A. pozwala połączyć dane z RNP z innymi informacjami potrzebnymi do oceny firmy. Dzięki temu łatwiej sprawdzić zadłużenie kontrahenta, rozpoznać ryzyko i dobrać bezpieczne warunki współpracy.

Uzyskaj dostęp do danych z RNP poprzez KRD BIG S.A.

Nie masz konta w KRD? Załóż je teraz